Bộ phận nào của 1 sản phẩm loa âm trần là cần phải có

Xin gửi lời chào lời chúc sức khỏe thật tâm nhất với mọi thứ   bạn, một số người yêu thích về âm thanh. Do cũng có cùng sở thích là suy ngẫm đồ âm thanh nên trong bài viết này mình có viết bài hướng dẫn về sơ lược về loa bằng hiểu biết giảm bớt của minh. hi vọng bài viết có khả năng tích trữ thêm nhiều kinh nghiệm và có ích cho một số bạn đọc

CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN ĐỘNG

một hướng dẫn :

Chào các bạn: trong hệ thống nghe nhìn có lẽ  loa và micro là bộ phận kém phát triển nhất . ra đời từ hơn 100 năm qua thật sự nó không có thay mới gì đang kể. nó có thể coi như là 1 huyền thoại, các bạn nói về nó rất nhiều nhưng kết quả thường hay rất mông lung.

Loa có thực sự vất vả đến vậy không? Câu trả lời của mình là nó gồm nhiều cái rất đơn giản , cũng bởi vì quá nhiều nên thực sự tìm ra Câu trả lời cho nó thật sự là vô cùng quá khó.

Trên thế giới những doanh nghiệp thật sự có khả năng thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không phải sản xuất ứng dụng). đa số một số cty này nằm ở các nước Bắc Âu địa mà mà ngành khoa học xuất hiện nhiều điều kiện để có thể phát triển như Scanpeak, Seas. một số ngành khoa học để phát triển một  củ loa theo mình ít nhất là 3 ngành gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. & cả tâm sinh lý học nữa( nếu có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).

Loa thực sự rất tệ, Chắc ít có bộ phận nào có khả năng tệ hơn nó được do đâu vậy.

Củ loa hay được gọi là Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).

Nó chuyển từ tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây động voice coil) sau đó thông 1 màng bức xạ (màng loa cone) thay đổi áp suất không khí gây dựng nên  âm thanh. các thiết bị tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).

xem thêm âm thanh thông báo tại đây http://amthanhphonghop.com/giai-phap-am-thanh/giai-phap-am-thanh-nhieu-khu-vuc-thong-bao-tu-xa

Ví dụ 1 cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó), đưa vào đó 100W điện ta thu được khoảng 3W âm thanh, 97W  còn lại chỉ để nhún nhảy màng loa & đốt nóng cuộn chuyển động thôi, tiêu tốn phí.! đa số một số loa có hiệu suất khoảng 1 % thôi đó các bạn.
Với một bộ phận có cấu tạo chán như vậy nhưng chúng ta buộc phải sử dụng vì Thời điểm này chưa ai nghĩ ra cách nào hay hơn cả, chắc cần phải 50 năm nữa, có thể lúc đó ta có cách nào đó thay mới trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không cần phải hệ cơ học nào hết.

nghe nản quá ! Chẳng muốn nghiên cứu về nó nữa! Nhưng có thể vì tình yêu âm nhạc (ai mà không yêu nó chứ) mà các kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu & cho ra những sản phẩm lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ một % bé tý đó. Dám chắc 100% các kỹ sư thiết kế loa mê nhạc thích lắm. Họ dùng khoa học để phục vụ cho nghệ thuật, tôi coi họ như nghệ nhân vậy rất đáng quí trọng. Hiểu thêm một chút về loa tôi  biết có giúp chút gì cho việc nghe nhạc không, hay có khả năng Diy 1 cái loa cho riêng mình không? Nhưng vì tài liệu về loa ở Việt Nam quá ít & cả triệu câu hỏi ở trên diễn đàn nên hi vọng bài này sẽ gíup 1 ít cho những bạn. Loa 658r không thuộc về những chuyên gia nó là của mọi thứ các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.

2. Cấu tạo củ loa:

2.Chức năng của các thành phần:

a. Frame (Khung sườn loa):

dùng để gắn những thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, thông thường bằng sắt dập đôi khi còn được làm từ nhựa. đối với những  loa bổng & một số loa trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho các hãng thi thố sở trường , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm thanh từ phía sau màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cấp cao cỡ nào còn về âm thanh không ảnh hưởng nhiều lắm chỉ mong sao nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng loa.

b. Surround, edge (viền nhún):

một số  loa ngày xưa thì thường cùng chất liệu giấy với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì viền khá cứng và ảnh hưởng trực kế tiếp thông số kỹ thuật của loa, dòng viền này nếu bị hỏng cần dán lại, không nên cắt ra làm lại bằng viền cao su mút thông dụng. lúc này khuynh hướng làm viền nhún càng mềm dẻo & bền là được, với loại này không may bị rách bạn có thể thay thế mà không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cao (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có vai trò giữ kín hơi và độ mềm dẻo. Mặc dù thế nếu thay thế không đúng loại âm thanh sẽ rất khác nhau . Nhìn vào viền loa nếu có kinh nghiệm bạn có khả năng nhận biết loa âm thanh như thế nào dùng vào việc gì Ví dụ như viền gân vải có thể dùng loa trầm hoặc trung trầm, viền mút mềm đa phần sử dụng làm loa trầm, viền cao su dày nên chỉ dùng cho Sub điện.

c. Spider, Damper (màng nhện):

Là bộ phận cực kỳ quan trọng và lao động nặng nhọc nhất trong củ loa, khi đưa nguồn tín hiệu điện vào,loa đi lại  nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng để thực hiện cho những tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như một cái lò xo, độ cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt động đúng tâm. Độ động của củ loa toa sc-630 phụ thuộc rất lớn vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện chế tạo với hình dạng( các nếp gấp) không giống nhau , vật liệu khác nhau sẽ cho âm thanh không giống nhau . Việc sản xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo & thời gian hấp nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo ước muốn . Loa nếu sử dụng quá lâu, sức mạnh quá lớn sẽ làm lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không thể còn rõ rệt & ầm ì . Màng nhện quyết định chất lượng  củ loa về độ bền âm thanh theo thời gian . Màng nhện bị rách sẽ là một tai hoạ nếu bạn không thể tìm được đúng loại. một số  loa cao cấp yêu cầu phải có thời gian chạy rà chính là một phần luyện cho màng nhện được hoạt động hiệu quả.

Magnet (nam châm):

thường có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu dùng trong một số  loa ngày xưa (1940-1965), dưới đây là loại có từ trường rất mạnh lúc này ít còn được sử dụng do rất mắc, loại này tuy tốt tuy nhiên nếu hoạt động liên tục ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực & không tự hồi phục, loại ferrite khi nguội lại có thể tự phục hồi từ trường.

Để vòng dây hoạt động tối ưu nó phải được đặt trong một miền từ trường cao, miền này chính nó là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để gom thông lượng từ trường tại đây người ta dùng các miếng sắt dẫn từ. phối hợp với thanh nam châm gọi chung là mạch từ.

Cấu tạo mạch từ (gồm nam châm và các miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn nếu so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.

Ferrtie: có lực từ bé hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại dùng hay gặp nhất nó rẻ và khó bị khử từ thời điểm làm việc ở sức mạnh cao. Thường mạch từ của Ferrite là loại từ ngoại.
Neodymium: Là sự kết hợp những ưu điểm của 2 loại trên, từ mạnh và khó bị khử từ. Ngoài ra do nhỏ gọn nó còn được dùng trong những loa xe hơi, mic v.v. thời điểm này do giá thành đã giảm khá nhiều những hãngloa danh tiếng cũng đã sản xuất khá nhiều loa sử dụng vật liệu này.
Vật liệu từ không tác động đến chất lượng âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, một số vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu trúc mạch từ ưu việt hơn cho âm thanh.

Nam châm là loại vật liệu nhất là nó có khả năng bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay mới , nó không như cục sắt thường thì đâu.

Nếu cần dùng  âm thanh sức mạnh  lớn (loa sân khấu), bạn cần phải lựa chọn  củ loa có vòng ổn định từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có vai trò hạn chế dòng điện xoáy đảm bảo  loa hoạt động liên tục ở sức mạnh cao.

Cuộn dây động (Voice coil):

Cấu tạo bao gồm lõi (bobin) là ống hình trụ sử dụng quấn dây lên đó, nó được đặt trong khe hở từ, các  loa cao cấp khe từ này rất khít với cuộn dây động vì dưới đây là nơi tập trung năng lượng từ. Khe từ càng nhỏ mật độ từ càng cao. các  loa thông thường  để cho an toàn khe từ có thể rộng hơn đôi chút tuỳ vào chất lượng .

Lõi để quấn dây phải làm bằng chất liệu không từ, phải nhẹ, phải cứng chắc và phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi có thể lên đến 250 độ C. Lúc này hầu hết dùng Nhôm làm lõi vì nó có sức mạnh chịu đựng cao & rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng khá tốt nhưng công suất  kém hơn. Loại cao cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu khác nhau sẽ cho thông số củ loa khác nhau , còn về mặt âm thanh chỉ trừ loại bằng Nhôm tuy có công suất cao nhưng âm thanh thì có đôi chút vấn đề, do tần số cộng hưởng của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.

Dây quấn:

loại thường gặp là dây tròn, không chỉ vậy còn có dây vuông và dây bầu dục. bởi độ trống của loại dây tròn tương đối lớn việc này gia tăng khối lượng, các loại kia thì ưu việt hơn. đối với  loa dưới đây là điều cần thiết . Vấn đề sử dụng dây vuông chỉ là thời gian , bởi nó tiết kiệm đến hơn 20%. Trong thời buổi cái gì cũng đắt đỏ trước sau gì một số cục chiết áp cũng phải dùng dây vuông thôi.

Dây quấn thường gặp đặc biệt đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn và điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết và mắc nữa.

Thành phần keo trong cuộn dây động là cần thiết nhất, keo cũng nên nhẹ, phải chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. đa số keo trong Đây là loại đặc dụng khó kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) & loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):

hầu hết một số  loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài (overhung voice coil) do nó giảm được cực nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng công suất . Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được sử dụng trong một số  loa công suất  trung bình nhưng độ trung thực rất cao đặc tính kiểm soát khá tốt và tuyến tính trong giới hạn công suất . Nhìn sơ qua những bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài chất liệu nhiều hơn một số tính chất của vật liệu cũng yêu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4 lần loại bình thường thì . kỹ thuật thường sử dụng trong những  loa bổng & một số loa dòng Ultra Hiend.

Ngoài ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt sử dụng cho loa Sub Stereo.

Số lớp dây quấn thông dụng là 2 hoặc 4, số lớp này dựa vào ý đồ thông số kỹ thuật mà ông kỹ sư mong muốn , dây lớn dây nhỏ cũng vậy. Không nên mở rộng khe từ để làm dây to, hay quấn đa lớp hơn, vì khối lượng của voice coil phải tương thích với chỉ số từ trong khe. Khi cuộn dây to hoặc nhiều lớp khối lượng tăng mà năng lượng từ không đủ sẽ dẫn đến giảm hiệu suất, do vậy  âm thanh sẽ bé hơn đặc biệt ở dãi tần cao, gây lầm lẫn là tăng âm trầm.Do hiệu suất giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa và cả máy khuếch đại.

Cuộn dây bị cháy có thể quấn lại được, chất lượng tuỳ thuộc vào độ tinh xảo tay nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần sử dụng đúng keo chất lượng thì có thể nói là bảo đảm , vì hầu hết các công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.

Sẵn tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc hàn dây này phải nhanh & chính xác thời gian lớn nhất là 3 giây cho 1 mối hàn (càng nhanh càng tốt), nhất là dây nối từ cuộn dây động tới râu. nguyên do để lâu dây đồng sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất đáng tiếc . một số bạn diy loa nếu gắn socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng lưu ý điều này .
Màng loa (cone paper) :

hãy tưởng tượng khi chưa gắn màng loa vào bạn đưa tín hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không còn phát ra âm thanh. Muốn có âm thanh bạn cần thay mới áp suất không khí bằng phương pháp gắn vào đó một màng loa Đây là cái độc nhất phát ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, một số phần trước đó được hiểu như bộ lái điều khiển bằng nguồn tín hiệu điện. Nói đơn giản sự truyền động từ cuộn dây giống như cái dùi của một anh đánh trống và anh này được điều khiển bằng tín hiệu điện vậy thôi. bởi vậy thì màng trống( màng loa) bằng vật liệu nào sẽ cho ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để thiết kế một  củ loa khi chưa có màng loa những chương trình máy tính thời điểm này rất dễ dàng thực hiện được bằng cách dịch ngược những thông số đòi hỏi . Lý thuyết thiết kế ở phía dưới đây là điện ,từ & cơ học.

có thể bạn nghe ở đâu đó loa này có âm thanh là chân thực , là chính xác. điều này làm tôi nhớ lại 1 Bác nào đó trên diễn đàn hình như là Bác Via @ không có cái loa nào nghe hay hơn cây ghita 200 ngàn của tui, & bản thân tôi cũng thấy vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi rất nản vì màng loa bây giờ là 1 nhạc cụ rồi.

Để thiết kế một nhạc cụ quan trọng nhất là nó phải nghe thấy hay (cái này có trời mới biết sao nó hay) Giả sử như có cây violon của ông nào đó bên Ý tuyệt nhất thế gian ai cũng công nhận & các cây Violon khác muốn vượt ngôi thì cứ tới đó mà thi thố. Mỗi một nhạc cụ đã có tuổi đời hàng nghìn năm, quá trình đó một số nghệ nhân các bước hoàn thành nó & tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải là chuyện dễ dàng gì.

những bạn nói làm như thế nào  loa là 1 nhạc cụ được chứ nó là 1 bộ phận điện tử rõ ràng mà, nếu màng loa có khối lương bằng không( là không có khả năng ) khi đó nó sẽ không có khối lương riêng không có tần số riêng cũng như không có âm sắc khi đó tín hiệu như nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa) Achentina.

Nghĩa là âm thanh phát ra từ loa sẽ không còn chân thực (trừ loa ghita điện cái này có thời điểm nói sau nhe các Bác), việc một  loa có khả năng tái tạo cụ thể mọi  nhạc cụ càng ngày càng không thể . & cũng không có 1 cái loa nào trên thế giới được chọn để tham chiếu cả, vì không có chuẩn nên điểm cuối cùng mọi thứ được để ở trên đôi tai vàng dành cho bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.

Màng loa là điểm quyết định loa bạn chắc chắn sẽ nghe hay như thế nào . Là phần cần thiết đặc biệt phần mà mọi người yêu hay ghét loa này & loa khác, là thứ mà bạn không thấy chút cảm xúc nào với 1 cặp loa 20.000USD, trong lúc lại ngất ngây với cặp loa rẽ hơn một số 10 lần. miễn sao là là bạn biết chân thực với chính mình bạn dường như sẽ có một số chọn đúng đắn, tiền là của mình thưởng thức ca nhạc cũng là mình mà.

Giá tiền của một  cặp loa không nói lên giá trị của nó đối đến các bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời điểm bạn dành nghe nó hót.

Bạn  có một  cặp loa 10tr đã nghe đến một   năm rồi, mỗi ngày bạn nghe cỡ 30p, một tay chơi ghé qua loa này là hifi thôi nếu có nhiều tiền nên đầu tư mua loa ABC  gì đó còn thường hay gọi là loa Hi end, giá 30tr, bạn mua về rất háo hức thời điểm đầu một ngày nghe 4,5 tiếng, sau đó không hiểu vì đâu thời gian bạn dành cho nó càng ngày ít đi, & ít hơn rất nhiều so với cặp loa cũ, có thể  cặp loa bạn vừa bán đi có khả năng là cặp loa tuyệt nhất đối đến các bạn , và chỉ bạn mới am hiểu thôi. Đừng nghe ai hết bắt buộc phải nghe bằng chính bản thân mình, đừng đầu tư cần phải tặng cho bản thân mình thứ mình mong muốn nhất. Chia sẽ niềm vui với những bạn đã có 1 cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh phúc.